Domek góralski Zakopane

 

Piękna architektura Podhala przyciąga z roku na rok coraz więcej gości. Domki góralskie w Zakopanem stały się bardzo popularną opcją na nocleg dla kilku-kilkunastu osób. Jest to świetna alternatywa dla większych grup poszukujących luksusowego wypoczynku. Wspólna przestrzeń, w której wszyscy mogą się spotkać i spędzić razem czas sprzyja zaciskaniu więzi rodzinnych. Dla szukających ciszy i odpoczynku również znajdzie się miejsce gdzie można się ukryć. Jeśli domek wybudowany jest w tradycyjnym stylu góralskim można również zgłębić niezmienną od lat piękną architekturę góralską. W naszym domku znajdą Państwo te wszystkie piękne detale, które charakteryzują tradycyjną zabudowę Podhala; drewniane płazy, rzeźbienia na sosrębach czy uroczą werandę gdzie latem można wypić kawę spoglądając na panoramę Tatr.

 

 

Architektura Zakopanego

 

Najstarsze chałupy na Podhalu pochodzą z początku XIX w. a znajdują się na Bystrem i Kozińcu. Później zaczęły powstawać budowle przy ulicy Kościeliskiej w Zakopanem. Tradycyjny dom góralski wykonany był z drewna świerkowego choć zdarzały się również modrzewiowe lub jodłowe. Budowany był z płazów czyli pni drzew przeciętych wzdłuż, które układano ‘na zrąb’. Szczeliny pomiędzy pniami uszczelniano mchem a później wełnianką. Spadziste dachy kryte były gontem. Dom posiadał dwie izby ‘czarną’ oraz ‘białą’. W pierwszej znajdowała się kuchnia, w której początkowo nie było komina, co powodowało czarny nalot na ścianach. Stąd tez wzięła się jej nazwa. W Białej natomiast przechowywano wartościowe przedmioty.Było to również miejsce gdzie odbywały się uroczystości rodzinne. Pomiędzy tymi pomieszczeniami znajdowała się sień, w której często pozostawiono sprzęty domowe. Od strony zachodniej budowano budynki gospodarcze czyli oborę, stodołę czy składzik. Materiały do ich budowy były zazwyczaj gorszej jakości oraz nie kryto ich gonem a dranicami – ieoheblowanymi deskami.

Z biegiem czasu Zakopane stawało się coraz bardziej popularne a liczba mieszkańców rosła. Pierwszym domem wybudowanym przez przyjezdnego był Walery Eliasz Radzikowski. Jego budowla była w stylu szwajcarskim. W kolejnych latach powstawały kolejne wille wzorowane na budowlach uzdrowisk austro-węgierskich.

Styl zakopiański zapoczątkował i rozpropagował Stanisław Witkiewicz, który mieszkał w Zakopanem pod koniec XIX wieku. Syn Witkacego – artysta, teoretyk sztuki oraz samouk w architekturze był zafascynowany góralskim rzemiosłem. W projektowanych przez siebie domach wykorzystywał podhalańskie detale do których dodawał elementy secesji. Pierwszy domek -Willa Koliba- zaprojektowany w 1892 roku, po dzień dzisiejszy możemy podziwiać  przy ulicy Kościeliskiej w Zakopanym. Projekt  powstał dla Zygmunta Gnatowskiego.

 

Pensjonat Zakopane

 

Witkiewicz rozbudował domek góralski składający się tradycyjnie z dwuizbowej izby w taki sposób aby służył bogatym gościom. Domy budowane były na podmurówkach składających się z łamanego kamienia. Ze względu na ukształtowanie terenu mogły mieć one różne wysokości. Dachy były spadziste  a ściany konstruowano z płazów Mogły być jedno lub dwutraktowe; W tych drugich zamiast komórek czyli spiżarni były dodatkowe izby. Takie zabudowanie cechowało bogatsze domy.

W kolejnych  latach powstawały kolejne domy i pensjonaty Witkeiwicza przede wszystkim dla przyjezdnych, m.in. Pepita, Skoczyska, Staszeczkówka, Oksza, Zofiówka, Nałęcz, Pod Jedlami i inne. Wielu naśladowało styl zakopiański; między innymi Tadeusz Prauss zaprojektował schronisko nad Morskim Okiem, Jan Witkiewicz-Koszyc stworzył willę Witkiewiczówkę oraz Chatę w Nałęczanowie dla Stefana Żeromskiego. Powstały również Atma- projekt Józefa Kaprusia- w której teraz znajduje się muzeum Karola Szymanowskiego, Orkanówka Andrzeja Galicy (Poręba Wielka). Zabudowania w tym stylu powstawały również poza obrębem Podhala. W Wiśle powstały budowle Bogdana Hoffa takie jak Słoneczna( dla Hendryka Dynowskiego), Zacisze ( dla Juliusza Burschego) czy wille dla Juliana Ochorowicza. Powstały również wille Konstancinie, Aninie, Łodzi a nawet na Litwie. czy w zaborze rosyjskim.

Projekty architekta zaczęły być coraz bardziej popularne szczególnie wśród inteligencji i ludzi sztuki; Styl zakopiański stał się synonimem stylu narodowego.Pojawił się  błędny pogląd jakoby w sztuce ludowej Podhala przetrwały elementy rdzennie polskie, słowiańskie budownictwo.

 

Domki w Zakopanem

 

W swoich projektach Witkiewicz wykorzystywał wiele góralskich elementów takich jak np. pazdury na dachach, słoneczka na szczytach, oknach lub drzwiach czy płazy (węgły wystające poza obrys domu). Te elementy były tradycyjnie zdobione motywami roślinnymi. Dodatkowo pod wysuniętym okapem umieszczał werandy skierowane na południową stronę. Na poddaszu projektował małe pokoiki- ‘wyględy’. Przypominały one budowle szop i szałasów w których pod dachem umieszczano siano.

W tym stylu powstawały również wyposażenie wnętrz takie jak meble, sprzęty gospodarcze, instrumenty muzyczne czy stroje. Styl zakopiański to nie tylko architektura czy meble ale również elementy kultury jak muzyka czy pisarstwo.

W naszej Villi znajdą Państwo wiele elementów czy detali stylu regionalnego; W salonie można podziwiać bogato rzeźbiony sosręb czyli belkę z regionalnymi wzorami. Kamienny kominek wraz z wygodnymi kanapami stanowią centrum salonu. Piękne drewniane schody prowadzą na drugie piętro, które nie jest zabudowane – co pokazuje przestrzeń budynku. Z  salonu można wyjść na duży taras z którego schody prowadzą prosto do ogrodu. Rynny wykonane są z korzeni a dach tradycyjnie pokryty gontem malowanym na czarno. Dekoracji dopełniają zabytkowe eksponaty takie jak np. drewniane narty czy przedmioty góralskie. Zapraszamy !!!