Zakopane na Święta Wielkanocne

 

 

Święta Wielkanocne to szczególny czas w roku. Zazwyczaj spędzamy go w gronie rodziny czy przyjaciół. Na Podhalu jest wiele wspaniałych obrządków i zwyczajów, które przekazywane są z pokolenia na pokolenia. Wiele z nich praktykowanych jest do dzisiaj.

Czas przedświąteczny Wielkanoc rozpoczyna się od wielkiego postu czyli środy popielcowej. Jak wspomina prezes Związku Podhalan w Kościelisku Anna Nędza-Kubiniec gospodynie w ten dzień wyparzały garnki i smarowały je popiołem. Jednym z tradycji było chodzenie z ‘śmierztecką’ . W niedzielę Palmową (Niedziela Kwietna) do kościoła przynosi się bazicki czyli gałązki wierzbowe z baziami. Zdobione kokardkami, bibułą lub mirtem są symbolem nowego życia. Kiedyś wierzono, że mają magiczne właściwości; zwierzęta głaskano gałązkami aby były zdrowe a baziowe ‘kotki’ zjadano aby mieć zdrowe gardło. Wieszano je również przed obejściem aby chroniło dobytek przed nieszczęściami. Było również w zwyczaju aby gazda podczas orki podkładał bazie wraz z moskale co miało zapewnić urodzajne plony. W wielu parafiach organizowane są tego dnia konkursy na najpiękniejszą palmę.

Wielki Czwartek jest dniem ciszy. Nie dzwonią dzwony- które, zagrają dopiero w Sobotę. Słychać natomiast kołatki zrobione z drewna. W ten dzień odbywała się ‘ekzekucja’ kukły słomianej, która reprezentowała Judasza. Była ona spalana lub topiona.

Wielki Piątek tuż przed wschodem słońca kąpano się w rzece aby zapewnić sobie zdrowie i urodę. Kropiono również zwierzęta.  Kobiety po obcięciu kosmyka włosów myły głowę w rzece. Wierzono, że to zapewni zdrowe piękne włosy.

Gospodynie wytwarzały masło używane specjalnie przy chorobach. Był to dzień ścisłego postu, nie wolno było pracować szczególnie przy pracach wymagających przybijania, tłuczenia czy ścierania. Wyjątkiem byli kowale, którzy wykuwali 3 gwoździe, które przybijali do drzwi warsztatu. Była to pamiątka po śmierci Chrystusa.

Wielka Sobota to dzień przygotowywania święconki. Dawniej korzystano z wełnianej torby obecnie używa się koszyka wiklinowego. Pięknie przystrojony koszyk wiklinowy dekoruje się haftowaną serwetą oraz bukszpanem; Kolorowe jajka, kiełbasa, oscypek lub chleb, sól czy chszan to tylko niektóre z produktów znajdujących się w koszyku. Jajka barwi się łupinami cebulico nadaje im piękny bordowy kolor. Masło w kształcie baranka formuje się w specjalnej wyrzeźbionej z drewna foremce do masła. Poświęcone produkty posłużą na świąteczne śniadanie niedzielne. Po powrocie z kościoła  dawniej obchodzono dom 3 razy powtarzając na głos : Uciekoj syckie niescęście z domu, bo idem ze święcelinom du domu!”

Niedziela to dzień bardzo uroczysty, spędzany razem. W ten dzień również okrążano kościół 3 razy; Wierzono, że czarownice mogą to zrobić jedynie raz.  Do kościoła wybiera się najlepsze stroje góralskie. Jest nastój radości.

Poniedziałek Wielkanocny, inaczej “Polewacka” to dzień w którym niełatwo było pozostać suchym ponieważ na Podhalu ciągle żywy jest zwyczaj oblewania wodą. Szczególnie ochotnie przez kawalerów polewane są dziewczęta. Im były bardziej mokre im większe powodzenie Polewano również z z konewek czy garnków lub wręcz wrzucano do rzek czy studni. Był jednak sposób na wykupienie się z polania – wódką ciastem lub poświęconym jajkiem.

Na Święta Wielkanocne Nasza Villa Jest piękni dekorowana własnoręcznie zrobionymi dekoracjami. Poniżej kilka zdjęć :

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.